...Textos.....Artículos.....INDEX

 

Bula menor Inter Caetera (Segunda Inter Caetera)

Alexander episcopus, servus servorum Dei : carissimo in Christo filio Fernando regi et carissime in Christo filie Elisabeth regine Castelle, Legionis, Aragonum, et Granate illustribus, salutem et apostolicam benedictionem.

Inter cetera Divine Majestati beneplacita opera et cordis nostri desiderabilia, illud profecto potissimum existit, ut fides Catholica et Christiana religio nostris presertim temporibus exaltetur, ac ubilibet amplietur et dilatetur, animarumque salus procuretur, ac barbare nationes deprimantur, et ad fidem ipsam reducantur.

Unde cum ad hanc Sacram Petri Sedem, divina favente clementia, meritis licet imparibus, evocati fuerimus, cognoscentes vos, tanquam veros Catholicos reges et principes, quales semper fuisse novimus, et a vobis preclare gesta toti pene jam orbi notissima demonstrant, nedum id exoptare, sed omni conatu, studio, et diligentia, nullis laboribus, nullis impensis, nullisque parcendo periculis, etiam proprium sanguinem effundendo, efficere, ac omnem animum vestrum omnesque conatus ad hoc jam dudum dedicasse -- quenadmodum recuperatio regni Granate a tyrannide Sarracenorum hodiernis temporibus per vos, cum tanta Divini Nominis gloria facta, testatur -- digne ducimur non immerito, et debemus illa vobis etiam sponte et favorabiliter concedere, per que hujusmodi sanctum et laudabile ac immortali Deo acceptum propositum in dies ferventiori animo ad ipsius Dei honorem et imperii Christiani propagationem prosequi valeatis.

Sane accepimus quod vos, qui dudum animo proposueratis aliquas terras et insulas, remotas et incognitas ac per alios hactenus non repertas, querere et invenire, ut illarum incolas et habitatores ad colendum Redemptorem nostrum et fidem Catholicam profitendum reduceretis, hactenus in expugnatione et recuperatione ipsius regni Granate plurimum occupati, hujusmodi sanctum et laudabile propositum vestrum ad optatum finem perducere nequivistis ; sed tandem, sicut Domino placuit, regno predicto recuperato, volentes desiderium vestrum adimplere, dilectum filium, Christoforum Colon, cum navigiis et hominibus ad similia instructis, non sine maximis laboribus et periculis ac expensis, destinastis, ut terras remotas et incognitas hujusmodi, per mare ubi hactenus navigatum non fuerat, diligenter inquirerent ; qui tandem, divino auxilio, facta extrema diligentia, per partes occidentales, ut dicitur, versus Indos, in mari occeano navigantes, certas insulas remotissimas, et etiam terras firmas, que per alios hactenus reperte non fuerant, invenerunt, in quibus quamplurime gentes, pacifice viventes, et, ut asseritur, nudi incedentes, nec carnibus vescentes, inhabitant; et, ut prefati nuntii vestri possunt opinari, gentes ipse in insulis et terris predictis habitantes, credunt unum Deum Creatorem in celis esse, ac ad fidem Catholicam amplexandum et bonis moribus imbuendum satis apti videntur, spesque habetur quod, si erudirentur, nomen Salvatoris Domini nostri Jesu Christi in terris et insulis predictis facile induceretur; ac prefatus Christoforus in una ex principalibus insulis predictis jam unam turrim satis munitam, in qua certos Christianos qui secum iverant, in custodiam, et ut alias insulas et terras remotas et incognitas inquirerent, posuit, construi et edificari fecit; in quibus quidem insulis et terris jam repertis, aurum, aromata, et alie quamplurime res preciose diversi generis et diverse qualitatis repperiuntur.

Unde omnibus diligenter, et presertim fidei Catholice exaltatione et dilatatione, prout decet Catholicos reges et principes, consideratis, more progenitorum vestrorum, clare memorie regum, terras et insulas predictas illarumque incolas et habitatores, vobis, divina favente clementia, subjicere et ad fidem Catholicam reducere [proposuistis].

Nos igitur hujusmodi vestrum sanctum et laudabile propositum plurimum in Domino commendantes, ac cupientes ut illud ad debitum finem perducatur, et ipsum nomen Salvatoris nostri in partibus illis inducatur, hortamur vos plurimum in Domino, et per sacri lavacri susceptionem, qua mandatis apostolicis obligati estis, et viscera misericordie Domini nostri Jhesu Christi attente requirimus, ut cum expeditionem hujusmodi omnino prosequi et assumere prona mente orthodoxe fidei zelo intendatis, populos in hujusmodi insulis degentes ad Christianam professionem suscipiendam inducere velitis et debeatis, nec pericula, nec labores ullo unquam tempore vos deterreant, firma spe fiduciaque conceptis, quod Deus Omnipotens conatus vestros feliciter prosequetur.

Et, ut tanti negotii provinciam apostolice gratie largitate donati, liberius et audacius assumatis, motu proprio, non ad vestram vel alterius pro vobis super hoc nobis oblate petitionis instantiam, sed de nostra mera liberalitate, et ex certa scientia, ac de apostolice potestatis plenitudine, omnes et singulas terras et insulas predictas, sic incognitas, et hactenus per nuntios vestros repertas et reperiendas in posterum, que sub dominio actuali temporali aliquorum dominorum Christianorum constitute non sint, auctoritate Omnipotentis Dei nobis in beato Petro concessa, ac vicariatus Jhesu Christi, qua fungimur in terris, cum omnibus illarum dominiis, cum civitatibus, castris, locis, et villis, juribusque et jurisdictionibus ac pertinentiis universis, vobis heredibusque et succesoribus vestris, Castelle et Legionis regibus, in perpetuum auctoritate apostolica, tenore presentium donamus, concedimus, et assignamus, vosque ac heredes et succesores prefatos de illis investimus, illarumque dominos cum plena, libera, et omnimoda potestate, auctoritate, et jurisdictione, facimus, constituimus, et deputamus; decernentes nichilominus per hujusmodi donationem, concessionem, assignationem, et investituram nostram, nulli Christiano principi jus quesitum sublatum intelligi posse aut aufferri debere.

Et insuper mandamus vobis in virtute sancte obedientie, ut, sicut etiam pollicemini et non dubitamus pro vestra maxima devotione et regia magnanimitate vos esse facturos, ad terras et insulas predictas viros probos et Deum timentes, doctos, peritos, et expertos, ad instruendum incolas et habitatores prefatos in fide Catholica et bonis moribus imbuendum, destinare debeatis, omnem debitam diligentiam in premisis adhibentes ; ac quibuscumque personis, etiam cujuscumque dignitatis, status, gradus, ordinis, vel condictionis, sub excomunicationis late sententie pena, quam eo ipso, si contrafecerint, incurrant, districtius inhibentes, ne ad insulas et terras predictas, postquam per vestros nuntios seu ad id missos invente et recepte fuerint, pro mercibus habendis vel quavis alia de causa, accedere presumant, absque vestra ac heredum et succesorum vestrorum predictorum licentia speciali.

Et quia etiam nonnulli Portugallie Reges in partibus Affrice, Guinee, et Minere Auri, ac alias, insulas, similiter, etiam ex concesione apostolica eis facta, reppererunt et acquisiverunt et per Sedem Apostolicam eis diversa privilegia, gratie, libertates, immunitates, exemptiones, et indulta concessa fuerunt, nos, vobis ac heredibus et succesoribus vestris predictis, ut in insulis et terris per vos repertis et reperiendis hujusmodi, omnibus et singulis gratiis, privilegiis, exemptionibus, libertatibus, facultatibus, inmunitatibus, et indultis hujusmodi, quorum omnium tenores, ac si de verbo ad verbum presentibus insererentur, haberi volumus pro sufficienter expresis et insertis, uti, potiri, et gaudere libere et licite, possitis ac debeatis in omnibus et per omnia, perinde ac si vobis ac heredibus et succesoribus predictis specialiter concessa fuissent, motu, auctoritate, scientia, et apostolice potestatis plenitudine similibus, de specialis dono gratie, indulgemus, illaque in omnibus et per omnia ad vos, heredes ac succesores vestros predictos extendimus pariter, et ampliamus, non obstantibus constitutionibus et ordinationibus apostolicis, nec non omnibus illis que in litteris desuper editis concessa sunt, non obstare, ceterisque contrariis quibuscunque ; in Illo a quo imperia et dominationes ac bona cuncta procedunt confidentes, quod, dirigente Domino actus vestros, si hujusmodi sanctum et laudabile negotium prosequamini, brevi tempore, cum felicitate et gloria totius populi Christiani, vestri labores et conatus exitum felicissimum consequentur.

Verum, quia difficile foret presentes litteras ad singula queque loca in quibus expediens fuerit deferre, volumus, ac motu et scientia similibus decernimus, quod illarum transumptis, manu publici notarii inde rogati subscriptis, et sigillo alicujus persone in ecclesiastica dignitate constitute seu curie ecclesiastice munitis, ea prorsus fides in judicio et extra ac alias ubilibet adhibeatur, que presentibus adhiberetur, si essent exhibite et ostense.

Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostre exhortationis, requisitionis, donationis, concessionis, assignationis, investiture, facti, constitutionis, deputationis, mandati, inhibitionis, indulti, extensionis, ampliationis, voluntatis, et decreti, infringere, vel ei ausu temerario contraire.

Siquis autem hoc attemptare presumpserit, indignationem Omnipotentis Dei ac beatorum Petri et Pauli apostolorum ejus se noverit incursurum.

Datum Rome apud Sanctum Petrum, anno Incarnationis Dominice millesimo quadrigentesimo nonagesimo tertio, quinto nonas Maii, pontificatus nostri anno primo.

Gratis de mandato sanctissimi Domini nostri Pape.

B. CAPOTIUS

L. PODOCATIIARUS

D. SERRANO

FERRARIIS

 

Alejandro obispo, Siervo de los siervos de Dios: queridísimo en Cristo hijo Fernando y queridísima en Cristo Isabel, ilustres rey y reina de Castilla, León, Aragón y Granada, salud y bendición apostólica.

Entre otras obras agradables a la Divina Majestad y deseables a nuestro corazón, esta es sin duda la más importante: que la fe católica y la religión cristiana sean exaltadas especialmente en nuestros tiempos, y expandidas y difundidas por todas partes, que se procure la salvación de las almas y que las naciones bárbaras sean deprimidas y reducidas a la fe misma.

Por lo tanto, cuando fuimos llamados a esta Santa Sede de Pedro, por la clemencia divina, aunque con méritos menores, conociéndoos como verdaderos reyes y príncipes católicos, como siempre hemos conocido, y por vuestras preclaras obras, ahora bien conocidas por casi todo el mundo, demuestran que no solo lo desean, sino que también lo logran con todo esfuerzo, diligencia y diligencia, sin trabajo alguno, sin gasto alguno y sin escatimar peligros, incluso derramando su propia sangre, y que desde hace mucho tiempo han dedicado toda su mente y todos sus esfuerzos a este fin —como lo atestigua la recuperación del reino de Granada de la tiranía de los sarracenos en tiempos modernos por vosotros, cuando tanta gloria se ha obrado para el Nombre Divino— nos sentimos impulsados ​​a ser dignos, y debemos también concederos no inmerecidamente estas cosas voluntaria y favorablemente, para que podáis llevar adelante este santo, loable e inmortal proyecto aceptado por Dios con espíritu cada vez más ferviente para el honor de Dios mismo y la propagación del imperio cristiano.

En efecto, hemos sabido que vosotros, que desde hace tiempo teníais la intención de buscar y encontrar tierras e islas, remotas, desconocidas y hasta ahora no descubiertas por otros, para traer a sus habitantes a adorar a nuestro Redentor y profesar la fe católica, habiendo estado hasta ahora muy ocupados en la conquista y recuperación del reino de Granada, no habéis podido llevar a buen término este santo y loable propósito vuestro; pero finalmente, cuando le plugo al Señor, la recuperación de dicho reino, y deseando cumplir vuestro anhelo, designasteis al amado hijo, Cristóbal Colón, con barcos y hombres equipados para estos propósitos, no sin grandes esfuerzos, peligros y gastos, para buscar diligentemente por mar tales tierras remotas y desconocidas donde la navegación no había sido posible hasta entonces; quienes, finalmente, con ayuda divina, habiendo realizado la mayor diligencia, navegando por las partes occidentales, como se dice, hacia los Indios, en la mar Océana, encontraron ciertas islas muy remotas, y también tierras firmes, que no habían sido descubiertas por otros hasta ahora, en las cuales habitan muchos pueblos, que viven pacíficamente y, como se afirma, andan desnudos y no comen carne; y, como pueden suponer vuestros antes mencionados mensajeros, los mismos pueblos que habitan las mencionadas islas y tierras, creen que hay un solo Dios Creador en el cielo, y parecen bastante propensos a abrazar la fe católica y a estar imbuidos de buenas costumbres, y se espera que, si fueran educados, el nombre de nuestro Salvador Señor Jesucristo se introduciría fácilmente en las mencionadas tierras e islas; y el mencionado Cristóbal ya había colocado, construido y edificado en una de las islas principales una torre suficientemente fortificada, en la cual se mantenían en custodia ciertos cristianos que habían ido con él, para que pudieran buscar otras islas y tierras remotas y desconocidas; en estas islas y tierras, que ya han sido descubiertas, se encuentran oro, especias y muchas otras cosas preciosas de diversas clases y calidades.

Por tanto, considerando diligentemente todas las cosas, y especialmente la exaltación y expansión de la fe católica, como corresponde a reyes y príncipes católicos, a la manera de vuestros antepasados, de esclarecida memoria de reyes, habéis propuesto, por el favor de la divina clemencia, someteros a vosotros las tierras e islas mencionadas y convertir a sus habitantes a la fe católica

Por lo tanto, encomendando vuestro santo y loable propósito de este tipo al Señor, y deseando que se lleve a su debido fin, y que el mismo nombre de nuestro Salvador sea introducido en esas partes, os exhortamos grandemente en el Señor, y por la recepción del santo bautismo, por el cual estáis obligados por los mandatos apostólicos, y solicitamos fervientemente de las entrañas de  misericordia de nuestro Señor Jesucristo, que puesto que tenéis la intención de emprender una expedición de este tipo con buena voluntad y con celo ortodoxo por la fe, deseéis y debáis desear inducir a los pueblos que viven en tales islas a aceptar la profesión cristiana, y que ni los peligros ni las dificultades os disuadan en ningún momento, creyendo firmemente y confiando en que Dios Todopoderoso llevará a cabo con éxito vuestros esfuerzos.

Y, para que la provincia de tan gran negocio, habiendo sido dada por la generosidad de la gracia apostólica, pueda ser emprendida con mayor libertad y audacia, nosotros, por nuestra propia iniciativa, no a instancia vuestra ni de ninguna otra petición ofrecida a nosotros en este nombre, sino por nuestra mera liberalidad, y por cierto conocimiento, y por la plenitud del poder apostólico, donamos, concedemos,  y asignamos a vosotros y a vuestros herederos y sucesores, los reyes de Castilla y León, a perpetuidad por autoridad apostólica, y de acuerdo con los términos del presente, todas y cada una de las tierras e islas antes mencionadas, incluso desconocidas, y descubiertas hasta ahora por vuestros mensajeros y por descubrir en el futuro, que no están establecidas bajo el dominio temporal actual de ningún señor cristiano, por la autoridad de Dios Todopoderoso que nos fue concedida en el bienaventurado Pedro, y el vicariato de Jesucristo, que ejercemos en la tierra, con todos sus dominios, con sus ciudades, castillos, lugares y aldeas, y todos sus derechos y jurisdicciones y pertenencias, e os investimos a vosotros y a los herederos y sucesores antes mencionados con ellas, e investimos a esos señores con plena, libre y omnímoda potestad, autoridad y jurisdicción, hacemos, establecemos y delegamos; sin embargo, decretamos que por esta donación, concesión, asignación e investidura nuestra, ningún derecho adquirido por ningún príncipe cristiano puede entenderse ni debe ser quitado.

Y además, os mandamos en virtud de la santa obediencia, que, como vosotros también prometéis y no dudamos que haréis por vuestra gran devoción y regia magnanimidad, asignéis a las mencionadas tierras e islas hombres rectos y temerosos de Dios, instruidos, hábiles y experimentados, para instruir a los mencionados habitantes en la fe católica y las buenas costumbres, ejerciendo toda la debida diligencia en el asunto; y que a cualquier persona, sin importar su dignidad, estatus, rango, orden o condición, bajo pena de excomunión, en la que incurrirán si la violan, se les prohíbe estrictamente que se atrevan a acercarse a las mencionadas islas y tierras, después de haber sido descubiertas y recibidas por vuestros enviados o los enviados para tal fin, con el propósito de obtener mercancías o por cualquier otra razón, sin vuestro especial permiso y el de vuestros herederos y sucesores.

Y puesto que algunos reyes de Portugal también han descubierto y adquirido islas en partes de África, Guinea, y Minas de Oro y otras islas, de igual manera, también por concesión apostólica hecha a ellos, y diversos privilegios, gracias, libertades, inmunidades, exenciones e indultos les han sido otorgados por la Sede Apostólica, nosotros, a vosotros y a vuestros herederos y sucesores antes mencionados, de modo que en las islas y tierras descubiertas y por descubrir por vosotros, todas y cada una de las gracias, privilegios, exenciones, libertades, facultades, inmunidades e indultos de esta clase, cuyos tenores, como si estuvieran insertados textualmente en el presente, deseamos que se consideren suficientemente expresados ​​e insertados, podéis y debéis usar, poseer y disfrutar libre y lícitamente en todas y en todas las cosas, como si hubieran sido especialmente otorgados a vosotros y a vuestros herederos y sucesores antes mencionados, por el mismo movimiento, autoridad, conocimiento y plenitud apostólica de poder, nos complacemos en el don especial de la gracia, y aquellos en todas y en todo os extendemos y ampliamos a vosotros, vuestros herederos y sucesores antes mencionados, sin perjuicio de las constituciones y ordenanzas apostólicas, ni de todas las que se han concedido en las cartas publicadas anteriormente, para que no os impidan el camino, ni ninguna otra cosa contraria; confiados en Aquél de quien proceden los imperios, los dominios y todos los bienes, que, con el Señor dirigiendo vuestras acciones, si perseguís este tipo de obra santa y digna de alabanza, en poco tiempo, con la felicidad y la gloria de todo el pueblo cristiano, vuestros trabajos y esfuerzos alcanzarán un resultado sumamente feliz.

Pero como sería difícil hacer llegar las presentes cartas a todos y cada uno de los lugares donde sería conveniente, deseamos, y con igual propósito y conocimiento decretamos, que después de que hayan sido transcritas, firmadas por un notario público a petición, y selladas con el sello de alguna persona establecida en dignidad eclesiástica o de un tribunal eclesiástico, se les dé la misma fe en juicio, tanto dentro como fuera de la iglesia, que se les daría a las presentes cartas si fueran exhibidas y mostradas.

Por lo tanto, que a nadie se le permita infringir esta página de nuestra exhortación, solicitud, donación, concesión, asignación, investidura, escritura, constitución, delegación, mandato, inhibición, indulgencia, extensión, ampliación, voluntad y decreto, o contradecirla con audacia temeraria.

Pero si alguien se atreve a intentarlo, sepa que incurrirá en la ira de Dios Todopoderoso y de sus bienaventurados apóstoles Pedro y Pablo.

Dado en Roma, en San Pedro, en el año de la Encarnación de nuestro Señor de mil cuatrocientos noventa y tres, el cinco de mayo del primer año de nuestro pontificado.

Libre por mandato de nuestro santísimo Señor, el Papa.

B. CAPOTIUS

L. PODOCATIIARUS

D. SERRANO

FERRARIIS